भरतपुर/धार्मिक पर्यटनको संभावना बोकेको चितवनमा नेपालमै पहिले पटक गणेश चौथिको अवसरमा गणेश उत्सव २०८३ हुने भएको छ । गणेश उत्सव २०८३ मुल आयोजक समितिले शुक्रबार भरतपुर ११ स्थित गशेणधाम परिसरमा पत्रकार सम्मेलनको आयोजना गरि सम्मेलनको बारेमा जानकारी दिएको हो । विशेष महत्वका साथ पहिलो पटक आयोजना गरिएको यस उत्सवलाई सफल बनाउन गणेशधाम संरक्षण समितिका संस्थापक अध्यक्ष दिनेश कुमार चुकेको संयोजकत्वमा मुलआयोजक समिति र विभित्र ११ वटा उपसमिति निर्माण गरी कार्य अगाडि बढाइएको छ । गणेशधाम संरक्षण सम्वद्र्धन समितिको समन्वयमा आगामी माद्र २९, ३० र ३१ गते भरतपुर ११ स्थि गणेशधाममा गणेश उत्सव आयोजना गरिएको मुल आयोजक समितिका संयोजक दिनेश कुमार चुकेले जानकारी दिनु भयो ।
गणेश उत्सवका कार्यक्रम अन्तरगतर २०८३ भाद्र २८ गते बेलुका जलयात्राको कार्यक्रम रहेको छ । उत्सवको पहिलो दिन भाद्र २९ गते बिहाल ६ बजे देखि १० बजे सम्म विविध कार्यक्रमहरु रहेका छन् । पहिलो दिन दीप, कलश, गणेश पूजन गरी पञ्चकन्या सहित मन्दिर परिक्रमा, स्वस्ति वाचन, शङ्खध्वनि मूर्ति स्थापना गरी वैदिक विधिद्वारा प्राण प्रतिष्ठा, १० बजे देखि ११ बजे सम्म गणेशस्तोत्र, अथर्वशीर्ष, अभिषेक तथा मन्त्र जप, ११ बजे देखि बेलुका ४ बजे सम्म पुराण वाचन, पाठ पारायण, ४ बजे देखि ५ बजे सम्म आरती पुष्पाञ्जली र प्रसाद वितरण, साँझ ६ बजे देखि ८ः३० सम्म भजन, कीर्तनको कार्यक्रम रहेको संयोजक चुकेले जानकारी दिनु भयो ।
यसैगरी उत्सवको दोस्रो दिन २०८३ भाद्र ३० गते विहान ६ बजे देखि ७ बजे सम्म गणेशजीको नित्य पूजा गणेशसहस्रपाठ, ६ बजे देखि ११ बजे सम्म १०८ महिला समूह कर्ताबाट १०८ दुबो, लड्डु अर्पण गरी गणेशको विग्रह पूजन तथा मङ्गल चतुर्थीको पूजन कार्यक्रममा समावेश गर्ने), ११ बजे देखि ४ बजे सम्म ३ पुराण वाचन, आरती पुष्पाञ्जली प्रसाद वितरण र साँझ भजनको कार्यक्रम रहेको छ । यसैगरी २०८३ भाद्र ३१ गते विहान ६ बजे देखि ८ बजे सम्म नित्यपूजा, ८ बजे देखि ११ बजे सम्म हवन कार्य, ११ बजे देखि बेलुका ४ बजे सम्म पुराण वाचन, आरती पुष्पाञ्जली प्रसाद वितरण, सम्मान कार्यक्रम, ३ बजे देखि ४ बजे सम्म पूर्णाहुति आरती, पुष्पाञ्जली, प्रसाद वितरण तथा मूर्ति विसर्जन एवं समापन कार्यक्रम गरिने संयोजक चुकेले जानकारी दिनु भयो ।
भरतपुर महानगरपालिकावडा नं. ११ गणेशस्थानमा अवस्थित गणेशधाम मध्य नेपालकै महत्वपूर्ण धार्मिक तीर्थ हो । पवित्र नारायणीगण्डकीको तटवर्ती क्षेत्रमा रहेको यो धामपौराणिक कालदेखि नै सिद्घिविनायक गणेश भगवान्को क्रीडास्थलका रुपमावर्णित हुँदै आएको छ । अध्येताहरुले यहाँ स्थापित गणेशजीको प्राचीन मूर्तिलाई प्राग् ऐतिहासिक नमुना मानेका छन् । आधुनिक इतिहासले सोह्रौँ शताब्दीका पाल्पाली राजा मणिमुकुन्द सेनले जीवनको उत्तरार्धमा देवघाटधाममा तीर्थवास बस्ने क्रममा यस ठाउँमा आएर गणेशको पुजा गरी संरक्षणको प्रबन्ध मिलाएको कुरा उल्लेख गरेको छ । नेपाल एकीकरणको अभियान अन्तर्गत पश्चिम नेपाल विजय यात्रामा निस्केका वीर नेपाली सैनिकहरुले सिद्घिविनायक गणेशको दर्शन गरेर गएपछि विजय हाँसिल गरेको मान्यता रहिआएको छ । पछिल्लो कालखण्डमा वि.सं.२०१३ बाट यस क्षेत्रका धार्मिक एवम् सामाजिक अगुवाहरुले दैवी प्रेरणाका आधारमा रुखको फेदमा उत्खनन् गर्दा प्राप्त सोही ऐतिहसिक मूर्तिलाई व्यवस्थितरुपमा स्थापना गरी पूजाआजाको प्रबन्ध मिलएसँगै यो धाम सिद्घ गणेशस्थानका नामले प्रसिद्घ हुँदै आएको छ ।
यिनै ऐतिहासिक आधारहरुमा देवघाट क्षेत्र विकास समितिले यस क्षेत्रलाई समेत देवघाटधामको महत्वपूर्ण तीर्थक्षेत्रका रुपमा समेटेको छ । वि.सं. २०७५ देखि गणेशधाम संरक्षण सम्र्वधन समितिले दीर्घकालीन गुरुयोजना निर्माण गरेर व्यवस्थित किसिमले यस धामको संरक्षण र विकास गर्दै आएको छ । गणेश चतुर्थी वौदिक सनातनधर्मावलम्वीहरुको अत्यन्तपवित्र र लोकप्रियपर्व हो । यस दिनलाई विघ्नहर्ता एवम् ज्ञान,समृद्घि र शुभलाभका देवतागणेशजीको जन्मोत्सवमानेर श्रद्घा र भक्तिपूर्वक मनाउने गरिन्छ । पुराणहरुले भाद्र शुक्लपक्षको चतुर्थी तिथिलाई गणेशजीआभिर्भाव दिवसका रुपमावर्णन गरेका छन् । कुनै पनिशुभकार्य गर्दा सर्वप्रथम श्रीगणेशको पूजा गर्ने परम्पराले उहालाई प्रथम पुजनीय देवताको रुपमा स्थापित गरेको छ ।
नेपालको धार्मिक क्षेत्रकै अगुवा गलेश्वर आश्रम देवघाटका पीठाधीश अत्रतश्री विभुषित महामण्डलेश्वर स्वामी आत्मात्रद गिरी, हरिहर संन्यास आश्रम देवघाटका पीठाधीश एवं नेपाल सन्त समाजका अध्यक्ष अनन्तश्री विभूषित स्वामी ज्ञानानन्द सरस्वती र महेश संन्यास आश्रमका पीठाधीश अनन्तश्री विभूषित स्वामी रमणान्द गिरीको प्रमुख संरक्षकत्वका साथै प्रसिद्घ कथाव्यास माधुर्य कथावाचक बालकृष्ण अर्यालको प्रमुख वाचकत्वमा सञ्चालन हुने गणेश उत्सव वैदिक सनातन धर्मको रक्षा र धार्मिक सहिष्णुतालाई अक्षुण्ण राख्न सहयोगी बन्ने अपेक्षा गरिएको छ ।


प्रतिकृया दिनुहोस्